Ülser ve gastrit nedir? Aralarında fark var mıdır? Neden oluşurlar?

Dr. Vedat Göral

Medipol Hastanesi
Gastroenteroloji Kliniği

Adres: İstanbul

Ülser; mide – yemek borusu alt ucunda onikiparmak bağırsağında ve bazen de anastomoz bölgelerinde oluşan yaralardır. Yani, lokal bir yerde bir yara oluşuyor. Bu bir bazen iki santim, bazen çok daha küçük olabilir. Gastrit ise sadece midenin iltihabıdır. Ülser, mide dışında, yemek borusu alt ucu, onikiparmak bağırsağı ve diğer bağırsak kısımlarında olabileceği gibi gastritin böyle bir şansı yoktur. Sadece midede oluşan iltihaptır. Tabi ülser niye olur. Bunların başında, aynı zamanda gastrite yol açan “helikobakter pylori” adı verilen bir bakteri ile oluşmaktadır. Bunun dışında en büyük sebep, maalesef günümüzde çok sık ve bilinçsizce kullanılan, ağrı kesici ilaçlardır. Bunların, özellikle aç karnına kullanılması, mide koruyucu alınmadan kullanılması ve çok sayıda kullanılması midede ülserlere yani yaralara neden olabilir. Hatta bazen, kanama ve delinmeye yol açabilir. Ülser bunun dışında streslerde ve birtakım diğer ilaç kullanımlarına bağlı da oluşabilmektedir. Gastrit ülsere döner mi, ülser gastrite döner mi diye çok sık sorulan bir soru var. Genelde ülser lokal bir hastalıktır. Tedavi ile geçer. İyileştikten sonra, kolay kolay tekrar meydana gelmez. Ama gastritler kronik bir seyir gösterir. Kolay kolay düzelmez. Çünkü hasta; streslidir, acı biber, baharat yiyordur, ağrı kesici ilaçlar içiyordur veya bu bakteri temizlense bile yine alınabilir. Gastritler günümüzde genelde kronik bir süreçtir. Bazen akut gastrit oluşabilir. Bunlar üç beş günde, bir iki haftada geçebilir. Ancak, gastrit varsa ve kronikse uzun yıllar kalabilir. Korkulacak bir durum değildir. Sadece kişinin; sigara, alkol, ağrı kesici içmemesi gerekiyor. Bu helikobakter denilen bakterinin de tedavisinin yapılması gerekiyor. Ülser ve gastrit arasındaki fark bu şekildedir. Belirtileri ülserde daha fazla olmakta. Ülserde en büyük belirti ağrıdır. Ağrı, mide bölgesinde olmaktadır. Onikiparmak bağırsağı ülserinde ağrı aç karnına olmakta, mide ülserinde ise genellikle yemekten sonra olmaktadır. Her iki ülserde de ağrı, kişiyi uykudan uyandırmakta süt ile antasitle ve alkali gıdalarla ağrı geçebilmektedir. Tabi mide koruyucularla da ağrı geçer. Gastritte ağrı daha hafif şekildedir ama genelde mide bölgesinde şişkinlik, yanma, gaz ve midede rahatsızlık şeklindedir. Yani, ülserin belirtisi daha şiddetli, daha gürültülü, daha ağır bir tablo iken gastritte, uzun süreli çok şiddetli olmayan ancak hastanın yaşam kalitesini bozan şikayetler şeklinde olmaktadır. Bunların ayrımında basit bir endoskopi çok rahat mideyi gösterir. Midede ülsermi var, gastrit mi var? Endoskopinin hiçbir zararı yoktur. Radyasyon içermez. Ayrıca, sebepte bir bakteri var mı yok mu diye biyopsi alınır. Ve bu biyopsi sonucu helikobakter varsa tedavi edilir. Ülser bu şekilde tamamen iyileşir. Gastritlerde de uzun süre bir iyilik sağlar.