Safra taşı nedir? Neden oluşur? Bulguları nelerdir?

Dr. Vedat Göral

Medipol Hastanesi
Gastroenteroloji Kliniği

Adres: İstanbul

Safra kesesi, sağ üst kadranda, karaciğer ile bitişik bir organımızdır. Safra taşları, bu kese içerisinde meydana gelen taş yapısında oluşumlardır. Safra taşlarının günümüzde en büyük sebebi genetik olaylardır. Pratikte görüyoruz ki, annede taş varsa kızında ve torununda taş olabiliyor. Bu bize genetik geçişi gösteriyor. Taşlar; kolesterol taşları, pigment taşları ve miks taşlar olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Pigment taşları, daha ziyade kan hastalıkları ile ilişkili hastalıklarda, “hemolitik” hastalıklarda görülen bir patolojidir. Miks taşlar ise, her iki taşın karışımından meydana gelir. Kolesterol taşları, genetik sebepler dışında, şeker hastalarında, kolesterol yüksekliğinde, bir takım cerrahi girişimler sonrası, şişmanlık durumlarında, kronik alkol kullanımında ve bağırsak hastalıklarının bir kısmında görülmektedir. Safra taşları, tek olabileceği gibi sayısı iki yüze kadar da varabilen, çok küçük, kum şeklinde oluşumlardan da meydana gelebilmektedir. Tabi, safra taşları oluştuğunda bir takım belirtiler oluşmaktadır. Bunların en büyük belirtisi, sağ üst kadranda yani safra kesesin bölgesinde oluşan ve yemeklerden sonra ortaya çıkan , özellikle yağı, yumurtalı ve çikolata yedikten sonra ortaya çıkan, ağrılardır. Ama bazı vakalarda ağrı da olmayabilir. Hiçbir belirti meydana getirmeyebilir. Biz bunlara “sessiz taşlar” diyoruz. Taşlar ağrı dışında da gaz, şişkinlik, bulantı ve kusma meydana getirebilir. Taş ağrısı mide bölgesinde olduğundan, mide hastalıklarıyla örneğin; gastrit, ülser ve reflü ile çok sık karışabilir. Bu yüzden, teşhisi çok kolaydır. Aç karnına yapılan basit bir ultrason tekniği ile taş var mı yok mu, taşın yeri, sayısı, tipleri çok rahatlıkla anlaşılır.