Obesite cerrahisi sonrasında nelere dikkat etmeliyiz?

Dr. Ümit Akyüz

Yeditepe Üniversite Hastanesi
Gastroenteroloji Kliniği

Adres: Kozyatağı, İstanbul

Çağımızda obezite, giderek büyüyen, oldukça önemli bir sorun. Obeziteden kurtulmanın baş yolu, az yemek ve fiziksel aktiviteyi arttırmak. Bunu hepimiz biliyoruz ama bunu yapmak o kadar kolay değil. Hastalarımızın büyük bir çoğunluğu, artık kilo veremeyeceğini düşünerek ümitsizliğe kapılıyor ve obezite ameliyatına yöneliyor. Obezite ameliyatı geçirdikten sonra her şey bitiyor mu, bu sorunun cevabı hayır. Ameliyat sonrası dönemde, erken dönemde ve uzun dönemde, yapılması gereken ve dikkat edilmesi gereken çok önemli şeyler var. Ameliyat olduktan sonraki erken dönemde; hızlıca spora başlamak, yemek düzenini tekrar eski haline çevirmek, doktorumuzun haberi olmadan birtakım ilaçlar kullanmak son derece yanlış. Onun için ameliyat sonrası yapılması gereken en önemli şey, az az – sık sık beslenme ve dışarıdan alacağımız herhangi bir ilacın doktorlara danışılmasıdır. Peki uzun dönemde ne var? Buna çok dikkat etmek lazım. Eğer obezite ameliyatı sonrasında, hangi tip ameliyat olursa olsun, tekrar kilo almak istemiyorsak dikkat etmemiz gereken; fazla kalorili gıdalardan uzak durmak, özellikle rafine şeker dediğimiz, dışarıda satılan cips, çikolata, bu tip şeylerden mümkün olduğunca kaçınmamızda fayda var. Peki, bunu neden söylüyoruz? Geriye kalan mide, ne olursa olsun zamanla, çok yemeye adapte olmaya oldukça müsait. Eğer biz, eski alışkanlıklarımıza geri dönersek, tekrar yediğimiz miktarı arttırırsak mide eski haline gelecektir. Hatta, hastalarımız bize sorar; hocam midede gerçekten büyüme olur mu, çok yersem? Evet olur. Midenin bir balon olduğunu düşünecek olursak, siz o balonun içine ne kadar hava üflerseniz veya ne kadar su koyarsanız o ölçüde genişleyecektir. Bunu da aynı şekilde düşünebilirsiniz. Unutmayın obezite ameliyatı olduktan sonra, önceki dönemlerde olan riskler; diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığına eğilim veya diğer onkolojik hastalıklar dediğimiz kanserlere yönelik risk çok fazlaydı. Bunu hatırlarsınız. Bunları azaltmak, sadece obezite ameliyatı ile olmayacaktır. Kilo kaybınız bunlara yardımcı olacaktır ama bundan sonraki hayatınızı düzenlerken, her gün en az kırk beş dakika ile bir saat arasında, mutlaka yürüyüş yapmanız gerekmektedir. Bu spor ve yürüyüşleri yapmadan önce yapılması gereken ilk şey, bir kalp doktoru tarafından spora başlayacağınız onaylanmalı ve ondan sonra egzersizlere başlamalısınız. Bir de bize çok soruluyor. Ne zaman egzersize başlamalıyız? Egzersiz yapmak için öncelikle dikkat etmeniz gereken, batın içi basıncı arttıracak tarzı olan sporlardan mutlaka kaçınmalıyız. Bu sporlara başlamak için, doktorumuzun onayı alındıktan sonra, en erken altı ay veya bir yıl içerisinde başlamak daha avantajlı olacaktır. Bunun için yapılması gereken, izometrik egzersizler dediğimiz, yürüyüş dışında, hafif ağırlık hareketleri olabilir. Veya batın içi basıncı arttırmadan spor yapmaya yönelmek, örneğin yüzmek, hafif koşmak veya düz yürüyüşler yapmak son derece uygundur. Bu ameliyatlardan sonra vücudun desteğe de ihtiyacı vardır. Evet fiziksel egzersizler önemli, yemeğe dikkat etmek önemli ama ,ameliyatın tipine bağlı olsa da olmasa da mutlaka vitamin desteği yapmamızın faydası var. Mide alındıktan sonra kalan kısımlarda, bizim hayatımızı etkileyen önemli enzimleri aktive eden veya vücudumuza direnç veren “antioksidan” dediğimiz birtakım maddeler var. Bunları zaten biliyoruz. Bunları almanın en güzel yolu, tabii gıdayla birlikte olmakla beraber, bazen gıda takviyeleri yetersiz olabilir ve dışarıdan vitamin takviyesi yapmak gerekebilir. Tabi bunları sürekli kullanmak gerekir mi, hayır. Bunlara kullanmaya karar vermek için, aralıklı yapılan kan testleriniz zaten olacaktır. Eğer bu sırada bu bahsettiğimiz vitaminlerde herhangi eksiklik saptanmıyorsa bundan sonraki dönemde vitaminlere gerek olmadığını bilmek gerekiyor. O zaman son olarak ne söyleyebiliriz. Obezite ameliyatı olmak, zayıf kalmak için kurtuluş değil. Obezite ameliyatı olmak, sadece bundan sonraki hayatınızı düzene sokmak için bir basamaktır. Gerisi sizin elinizde. O zaman ne yapacağız? Az yiyeceğiz çok hareket edeceğiz.