Glutensiz diyet hangi durumda gereklidir?

Dr. Deniz Duman

Marmara Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi,
Gastroenteroloji

Adres: Fevzi Çakmak Mahallesi Mimar Sinan Caddesi No:41 Üst Kaynarca / Pendik /İstanbul

Glütensiz diyetin erzem olduğu durum, çölyak hastalığıdır. Çölyak hastaları glütensiz diyetle beslenmelidirler ve bu beslenme hayat boyu sürmelidir. İkinci bir durum da “çölyak olmayan glüten hassasiyeti” dediğimiz, nispeten yeni tanımlanmış bir durumdur. Bu hastalar, çölyak hastalığı tanı kriterlerini yaşamayıp glütene hassasiyet gösteren kişilerdir. Glütensiz diyetten de fayda görürler. Üçüncü gurup ise, buğday alerjisi olan kişiler. Bunlar glüten aldıkları zaman daha hızlı ve daha gürültülü bir tablo geliştirip, alerjik reaksiyona girebilirler. Her birinin etki mekanizması farklı yolaklardan gerçekleşir. Dolayısıyla üçüncü gurup hastanın da glütensiz beslenmesi gerekir. Burada belki şöyle bir soru sorulabilir. Son yıllarda oldukça popüler olan, özellikle yurt dışında meşhur kişilerin, aktörlerin, aktrislerin, sporcuların, televizyon yapımcılarının ardı ardına glütensiz diyete geçtiklerini ilan etmeleri nedeniyle, sık olarak “bu diyeti ben de yapsam” “herhangi bir şikayetim yok ama daha sağlıklı olur muyum” diye bir soru gelebilir. Sağlıklı bireylerde glütensiz beslenmeyi onaylamıyoruz. Çünkü; glüten içeren gıdalar lif, vitamin ve mineralden zengin gıdalardır. Dolayısıyla bu gıdaları terk etmek demek, bunların yerine aynı işlevi görecek daha fazla yağ, şeker ve daha fazla kalori içeren gıdaları almak anlamına geliyor. Uzun zamandaki etkisi hakkında elimizdeki bilgiler çok cılız. Özet olarak, sağlıklı bireylerde glütenden vazgeçmemeyi öneriyoruz. Sadece, glütensiz diyet alması gereken, üç hasta gurubu dışında gerekli değildir.