Çölyak hastalığı nedir? Nasıl oluşur? Tedavisi var mıdır?

Dr. Deniz Duman

Marmara Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi,
Gastroenteroloji

Adres: Fevzi Çakmak Mahallesi Mimar Sinan Caddesi No:41 Üst Kaynarca / Pendik /İstanbul

Çölyak hastalığı; buğday, arpa ve çavdarda mevcut olan, “Glüten” isnimini verdiğimiz proteine karşı vücudun hassasiyetidir. Bu hassasiyet nasıl oluşur? Tam mekanizmasını bilmediğimiz bir sebeple, bu genetik alt yapıdan kaynaklanıyor olabilir ama ailesinde illaki çölyak hastası olması şart değil bireyin. Glütene karşı vücut, kendi kendine yabancı olarak algılayıp, antikor dediğimiz, özel proteinler geliştiriyor. Dolayısıyla glüten de bir protein, ona karşı gelişen antikor da bir protein. Bu olaya biz kısaca “Otoimmün” hastalık diyoruz. Vücudun, kendi kendine yaptığı bir hasar. Glütenle oluşan bu antikorlar, değişik yerlerde, vücudun çeşitli yerlerinde çeşitli hasarlar geliştirebiliyor. Bunlardan en bilindik olanı, ince bağırsak iç cidarındaki parmaksı çıkıntıların düzleşmesine sebep olan bir hasar. Bunun dışında, halk arasında “Guatr” olarak bilinen tiroit bezini, pankreas bezini, karaciğeri etkileyebilir. Ciltte, içi su dolu kabarcıklar oluşturabilir. Çölyak hastalığının tedavisi var mıdır, diye sorulacak olursa, evet vardır. Esasında hastalık demek bile çok doğru değil. Çünkü, hastalıklarda ilaç vererek tedavi ediyoruz. Oysa “Çölyak Hastalığı”nın tedavisi diyetten, glüteni alıp çıkartmak. Glütensiz beslenme dediğimiz durumu, kişi bu diyeti uygulayarak çölyak hastalığı düzelebilir. Glütensiz diyet ne kadar süre uygulanmalıdır, sorusunun cevabı ise “hayat boyu” uygulanmalıdır.